Niet alleen God ziet U!

De laatste weken is er in de kranten nogal wat inkt gevloeid over de camera’s die de stad Kortrijk zou willen plaatsen. Nadat het onderwerp eerder al in het Laatste Nieuws aan bod kwam wist Kris Vanhee, politie-intimus en misdaadjournalist buiten categorie, ons op 25 oktober, op de webstek van Het Nieuwsblad, te melden dat er volgens een telling van de politie 248 zichtbare camera’s in Kortrijk, Lendelede en Kuurne hangen. Veel van die camera’s zouden volgens de politie illegaal zijn. (Vanhee noteert dit ijverig en stelt geen vragen). Dat alles had Vanhee van de korpschef van de Kortrijkse politie, Stefaan Eeckout. De politie gaat de eigenaars nu een brief schrijven en hen vragen om de wettelijke regels na te leven.

Op 29 oktober vond ook Freddy Vermoere dat hij met zijn artikel ‘Meer geweld in stad door Oost-Europeaneneen duit in het zakje moest doen om het debat te vertroebelen. In zijn artikel liet hij alweer korpschef Eeckhout – duidelijk een huis-tuin-en-keuken-criminoloog – verklaren dat er een objectief causaal verband bestaat tussen beide vaststellingen: meer Oost-Europeanen doet de vraag naar camera’s stijgen. Vermoere van zijn kant meent te weten dat de vraag naar meer bewakingscamera’s op het openbaar domein bij de bevolking alsmaar toeneemt. Hij voerde daartoe namelijk een diepgravend onderzoek uit bij enkele uitbaters van drankgelegenheden en een shopmanager, die hij dan maar meteen tot spreekbuis van de bevolking bombardeert….

Wat mij in de berichtgeving rond dit onderwerp vooral stoort is de onthutsende onwetendheid – het kan ook domheid zijn – van de verschillende actoren. De uitspraken van zowel burgemeester Lybeer als korpschef Eeckhout in deze zaak getuigen vooral van een gebrek aan elementaire dossierkennis. Voeg daar nog een Kortrijkse pers bij die niet in staat is om boven het peil van de ordinaire roddel uit te stijgen – laat staan een kritische vraag  te stellen – en je weet dat dit hele dossier (en de berichtgeving) een uur tegen de wind in stinkt.

Criminaliteit.

Wie over veiligheid en camera’s in Kortrijk wil praten kan niet omheen de ‘criminaliteitsbeeldanalyse 2009′ die door de politiezone Vlas werd gemaakt. Een werkstukje dat – inhoudstafel en prentjes inbegrepen – zo’n 141 bladzijden beslaat en voor iedereen vrij te consulteren is (http://www.pzvlas.be/CRIMINALITEIT.68.0.html. Helemaal onderaan kan je het volledige rapport downloaden). Beleidsmakers, politiehoofden en journalisten vinden dit, gezien hun uitspraken van de laatste weken, duidelijk overbodige lectuur. Zo verklaarde de korpschef, Stefaan Eeckhout, doodleuk dat het aantal misdrijven in totaliteit wel lichtjes afgenomen is maar het geweld gevoelig gestegen. De statistieken in zijn criminaliteitsbeeldanalyse vertellen toch iets anders. In de hele politiezone daalde het aantal geregistreerde feiten van 8865 in 2005 naar 8296 in 2009. De daling situeert zich echter in de periode tot en met 2008. Toen werden er ‘amper’ 7770 feiten geregistreerd. In 2009 kende de politiezone Vlas dus een stijging. Wat Kortrijk zelf betreft stellen we een gelijkaardige evolutie vast: een daling ten opzichte van 2005 maar een stijging ten opzichte van 2008. De criminaliteitsgraad in zowel de politiezone als in Kortrijk verloopt volgens eenzelfde stramien: daling tot in 2008 en dan terug een lichte stijging. Journalisten met enige achtergrondkennis of beroepsfierheid hadden dit allemaal kunnen weten – en misschien doen ze dat ook – maar ze geven er toch de voorkeur aan Stefaan Eeckhout niet tegen te spreken. Tenslotte zijn ze voor hun nieuwgaring (en dus ook inkomen) voor een groot stuk van de welwillende medewerking van zijn diensten afhankelijk. Die begrijpelijke maar uiterst laakbare houding van de pers heeft verstrekkende gevolgen, maar daarover later meer.

Geweld.

Korpschef Eeckhout meent te weten dat het geweld in deze stad gevoelig gestegen is. Hij baseert zich daarvoor niet op cijfers en, ja, de journalist vraagt er ook niet naar of doet niet de minste moeite om die uitspraak van Eeckhout te illustreren of tegen te spreken. De Kortrijkse journalist noteert enkel. Waarheid of leugen interesseert hem niet. En de woorden van een gezaghebbend persoon worden nooit in twijfel getrokken. Ten behoeve van korpschef Eeckhout en de journalisten heb ik de feitelijke gegevens dan maar zelf uit de criminaliteitsbeeldanalyse van de politie gelicht. Het zal Eeckhout en het journaille van Kortrijk misschien verbazen maar uit die analyse blijkt dat er in de politiezone Vlas in 2005 zo’n 1274 misdrijven tegen de persoon en het gezin werden gepleegd. Dat waren er 96 méér dan in 2009…. Wat de stad Kortrijk betreft DAALDE dat aantal feiten ook van 1127 in 2005 tot 1011 in 2009.

De misdrijven tegen de lichamelijke integriteit daarentegen stegen in de politiezone Vlas van 789 in 2005 naar 840 in 2009. Ten opzichte van 2008 was er echter een daling. In 2008 werden er nog 885 dergelijke feiten geregistreerd. Bekijken we enkel de cijfers van Kortrijk dan zien we dat er 707 feiten geregistreerd werden in 2005 en 736 in 2009. Ook hier weer de opmerking dat er in 2008 meer dergelijke misdrijven gesignaleerd werden dan in 2009. In 2008 waren het er namelijk nog 766. Het kan allemaal nog preciezer. Zo vermeldt het rapport de opzettelijke slagen en verwondingen buiten de familie afzonderlijk. In de politiezone Vlas waren dat in 2005 zo’n 445 geregistreerde feiten en in 2009 steeg aantal dit naar 471. In 2008 echter waren het er nog meer: 508.  Wat Kortrijk betreft: in 2005 stelde de politie 404 gevallen vast, in 2008 gebeurde dat 452 keer en in 2009 nog 405 keer. Dat is dus die ‘gevoelige stijging van het geweld’ waar Eeckhout het over heeft….

Maar misschien bedoelde Eeckhout wel ‘diefstallen met geweld’. Ook daar geeft het politierapport duidelijke cijfers over. In 2005 registreerde de politie in Kortrijk 3497 gevallen van diefstal en afpersing; in 2009 waren dat er 3463. De gewelddadige misdrijven tegen eigendom waren in 2005 goed voor 913 registraties en in 2009 voor 910. En zo zou ik nog wel enkele bladzijden kunnen doorgaan met het citeren uit dat politierapport. Feit is dat de criminaliteit de laatste jaren min of meer stabiel blijft of op langere termijn zelfs gedaald is. Er zijn wel wat verschuivingen (zoals beduidend meer fietsendiefstallen) maar echt spectaculaire veranderingen zijn er niet de laatste jaren niet.

De enige conclusie die je uit dit alles dan ook met zekerheid kan trekken is dat Eeckhout de rapporten van zijn eigen dienst gewoon niet leest. Dat iemand op zijn positie zoveel onzin uitkraamt zegt meteen ook heel veel over de benoemingspolitiek die men bij de aanwerving van mensen op sleutelposities voert. En de pers…ach, ja, de pers noteert enkel. Vragen stellen of zelf opzoeken is teveel moeite gevraagd. Dat is geen nieuws. De aanpak van dit onderwerp is daar een zoveelste getuige van.

Eeckhout en Vermoere zouden overigens beter wat oppassen met hele bevolkingsgroepen te beschuldigen. ‘Meer geweld in stad door Oost-Europeanen’ is ronduit xenofoob. Er zijn er die al voor minder een klacht van het centrum voor racismebestrijding aan hun been gekregen hebben.

Onveiligheidsgevoel.

Uit het vorige blijkt al dat de roep naar meer camera’s in ieder geval niet ingegeven is door een toegenomen criminaliteit, zoals Eeckhout en de verzamelde pers ons willen doen geloven. De ‘criminaliteitsbeeldanalyse’ geeft een vrij goed beeld van de feitelijke toestand maar vertelt nog niets over het subjectieve gevoel van (on)veiligheid dat de burgers hebben. Maar, geen nood, ook daar heeft de politie een uitgebreid rapport over (zie http://www.pzvlas.be/Veiligheidsmonitor.212.0.html, helemaal onderaan kan je de ‘veiligheidsmonitor’ downloaden). In de ‘criminaliteitsbeeldanalyse’ had men het o.a. al over de zogenaamde ‘crime-index’ (bladzijde 20 voor de lezers die het snel willen terugvinden). De ‘crime-index’ is een iet of wat ruwe poging om het aanvoelen van criminaliteit in 1 cijfer te vatten. Hierbij verveelvoudigt men het aantal autodiefstallen met 40, telt daarbij het aantal inbraken x 40 op en voegt er ook nog eens het aantal misdrijven tegen de lichamelijke integriteit x 20 aan toe. Vervolgens deelt men de hele handel door het aantal inwoners om de uitkomst met 1000 te vermenigvuldigen. Het resultaat van deze berekening noemt men de crime-index. In 2005 stond die index voor de politiezone Vlas op 471; in 2006 op 513; in 2007op 483; in 2008 op 493 om in 2009 verder te zakken naar 461. Het cijfer voor Kortrijk is gelijklopend en evolueerde van 497 in 2005 naar 509 in 2009. De crime-index mag dan wat verouderd zijn, het blijft toch een eerste aanduiding voor het relatieve veiligheidsgevoel van de burger: dat gevoel was ongeveer hetzelfde in 2009 als in 2005.

De politie heeft ook een meer uitgebreid rapport over het veiligheidsgevoel van de burger: de veiligheidsmonitor. Jammer genoeg wordt dit rapport maar om de twee jaar opgesteld en dateren de laatste cijfers van 2008. De veiligheidsmonitor is niets anders dan een bevraging bij de bevolking waarbij men peilt naar het subjectieve veiligheidsgevoel bij de burger. Het zal Eeckhout en de journalisten misschien verbazen maar op het vlak van inbraken, fietsendiefstallen, diefstallen uit auto’s en autodiefstallen scoort Kortrijk, qua veiligheidsgevoel, telkens beter dan andere regionale steden. Dat geldt trouwens voor ALLE items die in de veiligheidsmonitor aan bod komen: verkeersoverlast, geweld, bedreiging, rommel op straat, bekladden van muren, lastig vallen op straat, drugsoverlast, geluidsoverlast, hangjongeren en ga zo maar door. Kortrijkenaren voelen zich in vergelijking met andere stedelingen eigenlijk best veilig in hun stad. Het is ook interessant te vernemen hoe het onveiligheidsgevoel in de loop van de tijd evolueert. Volgens de ‘Veiligheidsmonitor’ gaat het met Kortrijk in ieder geval de goeie kant op. Op de vraag ‘gebeurt het dat u zich onveilig voelt?’ antwoordde in 2000 nog 10,8% van de ondervraagden ‘altijd’ of ‘vaak’. In 2008 was dat percentage gezakt naar 8,2%.

Eeckhout zou zich trouwens best wat meer zorgen maken over het imago en functioneren van zijn dienst. Uit zijn eigen ‘veiligheidsmonitor’ blijkt namelijk dat de globale tevredenheid n.a.v. ander politiecontact (men bedoelt hier ander politiecontact dan politiecontact n.a.v. slachtofferschap nvdr) op het laagste peil sinds 2000 staat. Dat is trouwens een typisch Kortrijks fenomeen. Op het vlak van ‘houding en gedrag’ en ‘resultaat politietussenkomst’ scoort de Kortrijkse politie ronduit slecht. Ook niet meteen een vaststelling die erg bevorderlijk is voor het veiligheidsgevoel….

Het lijkt er dus op dat het subjectieve onveiligheidsgevoel vooral in de hoofden van de korpschef en de journalisten woedt. Dat is een bijzonder gevaarlijke situatie: een korpschef die de feiten naast zich neerlegt en aan waanbeelden lijdt en daarenboven ook nog eens een pers die ieder feitje tot ongehoorde proporties opblaast en daarmee een algemeen gevoel van angst en onveiligheid creëert. In dergelijk klimaat van terreur is de roep naar meer camera’s bijna normaal te noemen. En dat is precies waar Eeckhout en Lybeer naartoe willen, daarbij al dan niet bewust bijgestaan door de plaatselijke pers.

Camera’s.

Volgens een telling die chef Eeckhout liet uitvoeren hangen er in de politiezone Vlas 248 bewakingscamera’s. De shopmanager van het Gouden Kalf beweert dat er bij hem alleen al 180 hangen. De manschappen van Eeckhout hebben er in de rest van het grondgebied Kortrijk, Kuurne en Lendelede dus eigenlijk maar 68 meer gevonden. Of ze hebben die van het shoppingcenter niet eens geteld. Hoe dan ook: 248, dat is verdacht weinig. Maar journalisten in Kortrijk stellen zich daar nooit vragen bij. Eeckhout gaat verder met: ‘onder die 248 zit ook een aantal nepcamera’s, maar toch. En er zijn ook onzichtbare camera’s. Bij veel van die zichtbare camera’s is er een probleem van privacy. Ze zijn niet conform de wet. We gaan ze nu niet verbieden. We gaan de eigenaars een brief schrijven waarbij we vragen zich in regel te stellen. Een aantal van die camerabeelden heeft ons al geholpen bij het ontmaskeren van daders.’ Wat zegt Eeckhout hier eigenlijk?!? Dat er zich bij veel van die camera’s een probleem van privacy stelt. Wat bedoelt hij daarmee? De journalist had het kunnen vragen, maar dat deed hij (weer) niet. Eeckhout voegt er nog aan toe dat veel van die camera’s ‘niet conform de wet zijn’ maar dat hij ze ook ‘niet gaat verbieden’. Eeckhout kiest er dus willens en wetens voor om een onwettelijke toestand te laten bestaan! Van politiemensen zijn we anders gewoon. In de plaats van de overtreders te verbaliseren gaat de politie ‘de eigenaars nu een brief schrijven waarbij er gevraagd wordt om zich in regel te stellen‘. Een ontroerend gebaar! Maar wat betekent dat ‘in regel stellen’ nu in de praktijk eigenlijk? Wie moet wat waar en wanneer aangeven, bijvoorbeeld? Dat had nu eens een vraag kunnen geweest zijn waarmee de journalist zijn lezers een dienst had kunnen bewijzen. Helaas stelde de journalist die vraag niet. Voor wie iet of wat vertrouwd is met de Kortrijkse journalistiek zal dat wel geen verwondering wekken, maar toch.

Eeckhout oreert verder: ‘Een aantal van die camerabeelden heeft ons al geholpen bij het ontmaskeren van daders.’ Normaal verwacht je dan dat de journalist even ophoudt met noteren en belangstellend vraagt hoeveel zaken er dankzij die legale en illegale camera’s al opgelost zijn, maar nee. De journalist vraagt zoiets niet. Hij vraagt evenmin of er dan juridisch geen problemen rijzen als die beelden van een illegale camera komen., wat toch best mogelijk is. Een procedurefoutje dat grote gevolgen kan hebben, me dunkt. Vreemd trouwens dat Eeckhout – van wie we toch mogen aannemen dat hij toch noties heeft van gerechtelijke procedures – zelf die bedenking niet eens maakt. Een beetje advocaat maakt zo brandhout van de vaststellingen van Eeckhout, zoveel is zeker. Het zou bijzonder interessant zijn om te weten in hoeveel gevallen de politie op basis van beelden van legaal en illegaal geplaatste camera’s misdrijven heeft opgelost. In de criminaliteitsbeeldanalyse en de veiligheidsmonitor wordt er in ieder geval nergens melding van camera’s gemaakt en vreemd genoeg houdt Eeckhout in dat verband ook de tanden op elkaar. Hiermee speelt hij – ongewild – de tegenstanders van het plaatsen van camera’s een bijzonder krachtig argument in handen. Het is overigens maar zeer de vraag of camera’s wel zo efficiënt zijn in het bestrijden van misdaad. De meningen daarover zijn erg verdeeld.

De voorstanders van cameratoezicht zijn niet erg duidelijk in wat voor misdrijven ze op die manier willen oplossen of voorkomen. Iedereen denkt altijd aan geweldplegingen, verkrachtingen, inbraken, moorden, diefstallen en alle andere misdrijven die elke dag weer zo breed in de media uitgesmeerd worden, maar er zijn ook andere misdrijven. Misdrijven die zelden of nooit in de krant komen. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan fiscale en sociale misdrijven. Het lijkt mij perfect mogelijk om aan de hand van camerabeelden te bepalen wie wanneer en hoe lang in een bepaald café gaat werken, of het aantal klanten te tellen, het sluitingsuur te bepalen, enzoverder, en op basis daarvan uit te maken of de caféhouder zijn personeel wel heeft aangegeven of zijn inkomsten braafjes bij de fiscus heeft gemeld…. Ik denk dat de Spreutelsen van deze wereld op dat ogenblik plots fervente tegenstanders van camera’s worden en dit gebruik als een ongeoorloofde inbreuk op hun privacy zullen aanvechten.

Enkele vragen die beleidsmakers, maar ook politiemensen en journalisten, zich bij het plaatsen van camera’s zouden moeten stellen zijn: wat willen we ermee bereiken? Willen we misdrijven vaststellen of willen we die juist voorkomen? En welke misdrijven zijn dat dan? Willen we het veiligheidsgevoel bij de burger verhogen? Zijn camera’s wel het beste middel om het beoogde doel te bereiken? Zijn er alternatieve oplossingen? Welke prijs zijn we bereid te betalen? Is die prijs in verhouding met het verlies aan privacy? Enzoverder. In ieder geval vragen genoeg voor een uiterst geanimeerd debat in één van de komende gemeenteraden. Benieuwd hoeveel raadsleden een gemotiveerd en onderbouwd standpunt – er is nogal wat literatuur over dit onderwerp – zullen innemen. Ook bijzonder benieuwd naar het gemotiveerd advies dat de korpschef in deze aangelegenheid moet indienen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.