Archief voor januari, 2009

Mystery driver: meer vragen dan antwoorden.

Posted in Verkeer(d) on 29/01/2009 by Pär Ongeluck

Op een avond – misschien na de gemeenteraad – verzamelen enkele verkozenen des volks in een café en beklagen zich er bij elkaar over dat ze de laatste tijd nogal wat vervelende opmerkingen krijgen van kiesgerechtigden die zich mateloos ergeren aan de verkeersellende die zij ’s ochtends en ’s avonds bij het in- en uitrijden van de stad ervaren.
“Kunnen wij daar niks aan doen?”, zo vragen zij zich af. “Want als we niks ondernemen verliezen wij bij de volgende verkiezingen misschien ons postje wel. Kunnen we het volk dan werkelijk niets geven om het zoet te houden?”
Vol verwachting kijken ze elkaar aan, bestellen nog een rondje en zuchten diep. Als ze merken dat dit geen soelaas brengt, sommeren zij de ober hun glazen bij te vullen en zuchten zij ten tweede male. Evenwel weer zonder het verhoopte resultaat.
“Laten we brainstormen!”, oppert een van de nieuwlichter raadslieden en plant de vingertoppen van de linkerhand op het gefronste voorhoofd. Een pose die meteen door alle andere aanwezigen overgenomen wordt, enkel nu en dan onderbroken om het glas naar de lippen te brengen.
Om een lang verhaal kort te maken: na zeven of acht zuchten en evenveel verfrissingen krijgt één van de notabelen een visioen, haalt de vingertoppen uit de putten op zijn geteisterde voorhoofd en vraagt: “ooit heb ik eens iets gehoord over een stadsspel, collega’s. Kunnen we daar niks mee aanvangen?” Hierop pikt een andere visionair, volgens de wetten van de vrije associatie, meteen in en lalt: “mystery shoppers! ” Soit, je begrijpt wel hoe dat gaat. Van het een komt het ander en ettelijke drankjes later zijn ze het er roerend over eens: het volk van Kortrijk zal een mystery driver krijgen!
“De problemen worden er niet mee opgelost maar dat is volkomen bijkomstig. Belangrijker is dat we het kiesvee de indruk geven dat het ons werkelijk iets kan schelen en iets doen.”, zo besluiten de raadslieden. Uiterst tevreden over hun eigen creativiteit, roepen ze de waard en bestellen nog eens hetzelfde.

Uitzonderlijke situaties vragen om uitzonderlijke maatregelen, zo luidt het nu volgens de redactie van de stadskrant van Kortrijk. Een sofisme dat er altijd wel ingaat bij de argeloze kiezer.

Wat is nu die uitzonderlijke situatie, zo vraagt een mens zich af. Wellicht doelt men op de verkeersdrukte die er overal in de stad, als gevolg van al die werken ten gunste van het Gouden Kalf, heerst. Die verkeersdrukte is echter niet echt nieuw. En dus ook geen uitzonderlijke situatie. Kortrijk worstelt op de spitsuren, in de binnenstad en op de invalswegen, al jaren met moeizaam verkeer. Niks nieuws onder de zon, dus. Toch noemt men dit een uitzonderlijke situatie. Een verkeerssituatie waar het stadsbestuur nota bene zelf een behoorljke verantwoordelijkheid voor draagt.

Maar goed. Uitzonderlijke maatregelen. Om het verkeer in goede banen te leiden en de overlast tot een minimum te beperken heeft men een zogenaamde mystery driver aangesteld. Zijn taak bestaat erin de verkeersborden onder de loep te nemen en te rapporteren waar en hoe de signalisatie nog beter kan. Vreemd genoeg stelt niemand zich daar vragen bij.

Mystery shoppers kende ik al. Dat zijn mannen of vrouwen die zich in opdracht van een bedrijf als klant vermommen om informatie te verzamelen over service, verkoopsvoorwaarden en dergelijke meer. Dit kan zowel bij de eigen winkel(s) als bij concurrerende bedrijven gebeuren. Als het in opdracht van de overheid gebeurt noemt men dergelijke lieden doorgaans controleurs. Cruciaal bij de uitvoering van de opdracht is dat de mystery shopper voor de gecontroleerde anoniem blijft. Anders zou het wel eens kunnen dat uitbaters omwille van ’s mans positie hun beste beentje voorzetten en dat is nu net wat men niet wil. Men wil namelijk een correct beeld krijgen van de realiteit die de modale koper ervaart. Maar daar gaat het hier dus niet om. In Kortrijk gaat het om mystery drivers. Anonieme weggebruikers als u en ik, alles welbeschouwd. Het vreemde is dat de stad een op zijn minst dubieuze dubbelrol in dit verhaal speelt: zowel opdrachtgever als gecontroleerde. Omwille van de objectiviteit zou de stad eigenlijk helemaal niet mogen weten wie waar wat en wanneer controleert. In Kortrijk kan dit dus wel. In Kortrijk kan alles. Het stadsbestuur is zelfs de enige die weet wie Mister X is! De noodzakelijke onafhankelijkheid van de mystery driver wordt daardoor gewoon onbestaande, een fabeltje.

De aanstelling van de mystery driver maakt ons op weinig subtiele wijze duidelijk dat het stadsbestuur een oneindig misprijzen heeft voor de mening van de gebruikers van het wegennet in Kortrijk; enkel de mening van de mystery driver telt. Een houding die men ook ten aanzien van de eigen diensten aanneemt, trouwens. Het stadsbestuur heeft zo’n fundamentele minachting voor de bevolking dat de gelegenheidstester zelfs anoniem moet blijven!
Waar is die anonimiteit eigenlijk voor nodig? Vreest men bij bekendmaking van de identiteit een opstand van balorige verkeersborden? Schrik dat gewone – al even anonieme – gebruikers hem op wantoestanden, die al jaren voortduren, zouden kunnen wijzen? Zou de verkeerssituatie misschien plots veranderen als de mystery driver zijn anonimiteit verloor? Worden verbodsborden plots gebodsborden bij het naderen van een niet meer anonieme controleur? Of is de mening van de gewone weggebruiker gewoon niet belangrijk? Wat maakt de mening van de mystery driver zoveel waardevoller dan die van u en mij? Zijn kennis? Zijn ervaring? Is de mystery driver een hoger opgeleide verkeersdeskundige? Wie op al deze vragen een antwoord weet mag mij altijd mailen.

De job van mystery driver is vanwege het stadsbestuur ook een bekentenis: “wij kennen onze stad niet en het interesseert ons eigenlijk ook geen reet. Wij laten ons voor deze niet-lucratieve taak liever vervangen door een mystery driver dan zelf de stad te doorkruisen op zoek naar fout geplaatste borden en dergelijke. Of te luisteren naar de eigen bevolking en de andere weggebruikers. Het verkeer in de stad is ons gewoon te min. Net als de bewoners.”

Bij de aanstelling van een mystery driver stellen zich nog enkele andere problemen, van eerder praktische aard. Zoals: welk statuut heeft deze anonieme medewerker? Is hij een werknemer van de stad, een ambtenaar, een zelfstandige, een vrijwilliger? Of nog iets anders? Een zwartwerker? Is de mystery driver een verkeersdeskundige? Kent hij de verkeersreglementen en signalisatievoorschriften? Heeft hij vroeger al relevante ervaring opgedaan in dit vak? Van wie krijgt de mystery driver zijn opdrachten? Of kiest hij die zelf? Wie oefent toezicht uit op de correcte uitvoering van zijn taak? Worden er rapporten opgemaakt? Zo ja, zijn die dan ter inzage en waarom niet?

Een werknemer van de stad of ambtenaar kan hij niet zijn want de mystery driver moet – wil hij zijn taak objectief kunnen vervullen – met de ogen van een vreemde en onafhankelijk naar de verkeerssituatie kunnen kijken. Een stedelijk medewerker of een ambtenaar kent de stad te goed om onbevooroordeeld te kunnen getuigen. Bovendien verkeert hij al te zeer in een afhankelijke positie ten opzichte van de opdrachtgever. Heeft er trouwens ooit iemand kunnen solliciteren voor deze functie? Iemand een oproep tot geïnteresseerde kandidaten gezien? Wie voerde de selectie uit en op welke basis gebeurde dit? Welke geloofsbrieven dienden voorgelegd?
Een zelfstandige dan maar? Hoe werd deze opdracht gegund? Wat betaalt de stad hem of haar? Worden daar facturen voor opgemaakt? Kostprijs van deze klucht?
Of is de mystery driver een zogenaamde vrijwilliger? Welke vergoeding krijgt hij voor zijn prestaties? Wat als hij tijdens zijn dienst een ongeval krijgt of zelf veroorzaakt? Is hij verzekerd? Geniet hij een sociale uitkering? Kàn zo’n taak überhaupt wel vrijwilligerswerk zijn? Eens vragen aan professor Blanpain?

Eind deze maand wordt het project ‘mystery driver’ door de stad geëvalueerd. Benieuwd naar de resultaten en de motivatie voor een eventuele stopzetting/voortzetting van deze farce.

Advertenties