Cynisme in het veiligheidsdebat.

Vorige week liet Stefaan De Clerck, burgemeester van de stad Kortrijk, al weten dat het OCMW en de politie van Kortrijk het dit jaar met dezelfde dotatie als vorig jaar moeten rooien. Afgaande op de reacties op het artikel in Het Nieuwsblad ligt niemand wakker van het bevriezen van de gelden voor het OCMW. Van die voor de politie daarentegen wel. Eén lezer drukt het zelfs zo uit: ‘politie meer geld en ocmw zeer veel minder geld’.  (zie http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=7I3KR48L). Tja…..

In het artikel van Vanhee kwamen de kopstukken van beide getroffen diensten – Franceska Verhenne ( voorzitster OCMW) en Stefaan Eeckhout (korpschef politiezone Vlas) – ook aan het woord. Verhenne reageerde eerder gelaten, terwijl Eeckhout meteen met de spierballen rolde en dreigde om dan maar minder agenten de baan op te sturen.

Enkele kanttekeningen bij dit alles.

Zoals in een vorig stuk al geschreven is ‘veiligheid’ een heikel thema, dat bij de komende gemeenteraadsverkiezingen zeker een rol zal spelen. Niemand kan tegen meer veiligheid zijn. De Clerck gaf in zijn nieuwjaarsboodschap al mee dat veiligheid voor hem in ieder geval een prioriteit is. Zijn woorden waren nog niet koud of hij kondigde aan dat de dotatie aan de politie werd bevroren. Toch een beetje vreemd, niet? Op het eerste zicht wel. Maar bij nader inzien toch weer niet. De Clerck zegt enkel dat de politie niet méér centen krijgt, NIET dat er minder politieagenten de straat op moeten gestuurd worden! Dat zou in het zicht van de gemeenteraadsverkiezingen politieke zelfmoord geweest zijn. Die conclusie laat hij over zijn goede vriend Stefaan Eeckhout. Die kan zoiets zonder problemen zeggen omdat hij toch vast benoemd is en zich niet tegenover de kiezer moet verantwoorden. Eeckhout haalt de kastanjes uit het vuur voor De Clerck. En daarmee is meteen ook de toon gezet voor het veiligheidsdebat van 13 februari: dit dreigt een debat te worden over centen, niet over inhoud. Daar hebben De Clerck en Eeckhout samen netjes voor gezorgd. De Clerck gaf de voorzet, Eeckhout kopte binnen. Of meer politie ook meer veiligheid betekent, is een vraag waar men in het debat netjes omheen zal fietsen. Door de eenzijdige (financiële) benadering blijft een debat ten gronde over het functioneren van de politiezone Vlas, ook buiten schot. Wat misschien ook juist de bedoeling van De Clerck en Eeckhout is…..

Het is ook niet geheel onlogisch dat de politie niet méér centen toegestopt krijgt. De begroting van de politiezone Vlas vertoont namelijk, wat personeel betreft, al jaren een overschot van een goeie 600.000 euro. Op de begroting 2010 bijvoorbeeld werd de personeelskost begroot op 19.469.722 euro. Volgens de jaarrekening werd er echter maar 18.853.104 euro uitgegeven. (zie bladzijde 101 van  het jaarverslag van de politiezone Vlas: http://www.pzvlas.be/fileadmin/MEDIA/website/documenten/beleid/diverse/Jaarverslag_2010.pdf) Dat is een verschil van 616.618 euro. Geld dat zonder problemen kon gebruikt worden om méér blauw op straat te sturen. Daar zelfs voor bedoeld was. Waarom dat dan niet gebeurde, moet de lezer maar aan Eeckhout en De Clerck vragen. Tenslotte zijn dat de mannen die de dienst uitmaken bij de politie. De eerste als korpschef en de tweede als voorzitter van de politieraad en als allesbepalend lid van het politiecollege. In de politieraad van de zone Vlas heeft CD&V overigens een absolute meerderheid. Als er niet meer blauw op straat komt, moet de oorzaak  o.a. vooral daar worden gezocht. Het blijft ook zo dat zelfs bij een niet gestegen dotatie van Kortrijk, de middelen die op de politiebegroting voor personeel worden ingeschreven, dezelfde blijven. Op de tweede begrotingswijziging van oktober 2011 werd langs de uitgavenzijde de post ‘personeel’ echter met 896.811 euro verminderd naar 18.818.045 euro. De inkomsten (voor personeel) bleven evenwel ongewijzigd. Dit duidt erop dat er ook in 2011 voldoende ruimte was om het politiekorps uit te breiden. Paradoxaal genoeg vroeg – en kreeg – de politie in oktober 2011 ook 2% verhoging van de dotatie van de gemeenten, terwijl er op dat ogenblik ruim voldoende eigen reserves waren.

Stad Kortrijk is niet de enige participant in de politiezone Vlas. De andere deelnemers zijn Lendelede en Kuurne. Met de bevriezing van de dotatie door de stad Kortrijk, zet de Kortrijkse meerderheid, bij monde van De Clerck, het mes op de keel van de andere gemeenten. Wat het personeel betreft verloopt de financiering overigens gedeeltelijk vanuit de federale overheid. De deelnemende gemeenten draaien voor ongeveer 70% van de personeelskosten op. De overige 30% komt van de federale overheid. Als Kortrijk de toelage aan de politiezone Vlas op het peil van 2011 houdt dan is het effect daarvan marginaal en zeker niet van die aard dat Eeckhout nu al moet gaan blaten dat hij dan maar minder blauw de straat zal opsturen.

Er is nog iets anders. Het personeelskader van de politiezone Vlas werd op 27 oktober 2003 vastgelegd. Dat personeelskader voorziet 271 mensen in het operationeel kader en 41 mensen in het logistiek kader (administratie vooral). De verdeling, volgens dat kader van 2003, is als volgt: wat het operationeel kader betreft, 20 hogere officieren,  in het middenkader 58 mensen, in het basiskader 173 en tot slot nog 20 agenten. De realiteit ziet er eventjes anders uit.  Op 31 december 2010 waren er niet minder dan 25 hogere officieren in dienst, zaten 47 mensen in het middenkader, 173 in het basiskader en 14 in het kader van agent. In totaal 259 personeelsleden. Dat zijn er 12 minder dan het kader voorziet. Als men het omzet in voltijdse equivalenten dan waren er eind december 2010 zelfs maar 254,8 personeelsleden. Dat zijn er toch 16,2 minder dan mogelijk. In de personeelsstructuur van de politiezone Vlas valt het ook op dat de nadruk vooral op hogere functies ligt. Niet minder dan 5 mensen boven het kader in de hoogste functies bijvoorbeeld. Dat topkader is niet meteen het blauw dat men op straat ziet. Anderzijds voorziet het kader wel 20 agenten, maar zijn er slechts 14 in dienst. (in voltijdse equivalenten 12,5). In het administratief en logistiek kader – dat zijn dus mensen die zeker de baan niet doen – zijn er 41 personeelsleden voorzien. Die werden als volgt verdeeld: 3 niveau A, 8 niveau B, 22 niveau C en8 niveau D. In realiteit waren er op 31 december 2010, 6 mensen van niveau A, 9 van niveau B, 24 van niveau C en 15 van niveau D. In totaal 54 mensen. In voltijdse equivalenten uitgedrukt, waren er 49,6 mensen in het administratief en logistiek kader tewerkgesteld. Dat zijn er 8,6 meer dan wat het kader voorziet. Ook hier is het hoogste niveau oververtegenwoordigd: dubbel zoveel niveau A als voorzien. Dergelijke topzware  structuur noemt men een Mexicaans leger: veel generaals en weinig voetvolk. De nadruk ligt in de politiezone Vlas op de hogere echelons, zowel operationeel als administratief en logistiek. De verantwoordelijkheid hiervoor moet bij het management van de politiezone Vlas worden gezocht. En het management wordt gevormd door…. precies, de zetelende meerderheid in samenspraak met de korpschef; die zetelende meerderheid in het politiecollege wordt vertegenwoordigd door Stefaan De Clerck….. Eeckhout moet dus bij zichzelf en zijn goeie vriend Stefaan gaan klagen over de structuur die hijzelf heeft opgezet.

De vergoedingen die politiemensen krijgen voor bijzondere dienstprestaties vertellen een gelijkaardig verhaal als de personeelsstructuur. In 2006 werd er voor weekendprestaties, nachtprestaties, extra-prestaties en bereikbaarheid en terugroepbaarheid alles samen  1.634.493 euro uitgegeven. In 2010 is dat gestegen tot 1.828.003 euro. Een stijging van 11,83% op 4 jaar tijd is niet zo spectaculair. Het aantal vergoedingen steeg in diezelfde periode van 160.523 in 2006 tot 181.026. Of een stijging van 12,77%. Het leeuwenaandeel van die bijzondere vergoedingen gaat uiteraard naar de operationele diensten. Er zijn echter ook verschuivingen. Vooral de stijging van het aantal vergoedingen voor ‘bereikbaarheid en oproepbaarheid’ steeg spectaculair. Van 21529 in 2006 tot 35861 in 2010. Tegenover deze vergoedingen staat geen enkele prestatie. De korpsleiding kreeg er 1413 in 2006. In 2010 graaiden ze al 2168 keer in diezelfde mand van vergoedingen voor ‘bereikbaarheid en oproepbaarheid’…. In 2006 werden 118.652 of 73,91% van alle vergoedingen gegeven aan agenten die ‘operaties’ hadden uitgevoerd. In 2010 is dat gestegen tot 121.899 vergoedingen. Die vertegenwoordigen echter maar 67,33% van het totale aantal vergoedingen. Er werd m.a.w. in 2010 in verhouding minder gepatrouilleerd in de  nachtelijke uren en in het weekend…. De diensten die geen operaties uitvoeren zagen hun aandeel wel stijgen. Tot die diensten behoren o.a. de korpsleiding (op ieder vlak!), de wijkwerking, verkeer en logistiek (vooral een grote stijging in de post ‘bereikbaarheid en oproepbaarheid’, wat geen effectieve prestaties inhoudt). De korpsleiding kreeg in 2006 in totaal 2494 vergoedingen. In 2010 was dat al opgelopen tot 3822. Een stijging van maar liefst 1328 vergoedingen of 53,24%! Het uiterst beperkte kliekje dat de korpsleiding toch is, was in de periode 2006-2010 verantwoordelijk voor niet minder dan 40,89% van de totale stijging van alle vergoedingen. Dit maakt pijnlijk duidelijk waar de prioriteiten van de korpsleiding liggen. Niet bij het operationele in ieder geval. Het dreigement van Eeckhout om minder blauw de straat op te sturen, krijgt op die manier ook een bijzonder cynische toon. De korpsleiding is vooral begaan met zichzelf. De veiligheid van de burger, die vooral door de gewone, operationele, agenten moet worden verzekerd, is voor hen slechts bijzaak. Dat klinkt misschien hard maar het blijkt wel uit alle cijfers en uit de structuur die het management van de politiezone Vlas heeft uitgestippeld.